Tìm hiểu về Asynchronous trong JavaScript

Tìm hiểu về Asynchronous trong JavaScript

Giới thiệu

JavaScript là ngôn ngữ lập trình Single – thread (đơn luồng), có nghĩa là tại 1 thời điểm chỉ có thể xử lý 1 lệnh. Nó đơn giản khi viết code vì không phải lo về các vấn đề khi chạy song song (Ví dụ luồng chính phải đợi các luồng con trả về kết quả để tổng kết).

Giờ thì bạn hãy tưởng tượng client gửi request lấy dữ liệu từ một API. Ở đây có thể xảy trường hợp server có thể mất thời gian để xử lý request (Hoặc tệ hơn là server không trả về kết quả) nếu ở đây đợi đến khi server trả về kết quả mới chạy tiếp thì nó sẽ khiến trang web không phản hồi.

Vậy JavaScript mới tạo ra Asynchronous để giúp chúng ta làm việc này (như Callback, Promise, Async/Await) giúp luồng chạy của web không bị chặn lại khi đợi request. Thôi không dài dòng nữa bây giờ chúng ta hãy bắt đầu về Synchronous và Asynchronous nào.

Javascript Synchronous hoạt động như thế nào?

Bây giờ chúng ta có 1 đoạn code như sau:

const second = function() {
console.log('Hello there!');
}
const first = function() {
console.log('Hi there!');
second();
console.log('The End');
}
first();

Các bạn hãy dự đoán kết quả sẽ in ra như thế nào? Vâng và đây là kết quả, các bạn cùng xem nhé:

Tim hieu ve Asynchronous trong JavaScript 1

Javascript thực thi lệnh theo thứ tự main -> first() -> console.log(‘Hi there!’) -> second() -> console.log(‘Hello there!’)- > (Kết thúc second) -> console.log(‘The End’) -> (Kết thúc first) -> (Kết thúc main). Với main ở đây là luồng chạy của chương trình. Và để chương trình chạy được như thế thì cần đến cái gọi là call stack.

Call stack: Đúng như tên gọi nó là ngăn xếp chứa các lệnh được thực thi. Với nguyên tắc LIFO (Last In First Out – Vào sau thì ra trước). Và vì Javascript là ngôn ngữ đơn luồng nên chỉ có 1 call stack này để thực thi lệnh. Chúng ta có thể mô tả lại quá trình chạy lệnh trên theo sơ đồ sau:

Tim hieu ve Asynchronous trong JavaScript 2

Vậy đây chính là cách mà Javascript Synchronous thực hiện.

Javascript Asynchronous hoạt động như thế nào?

Chúng ta có đoạn code sau để minh họa cho Javascript Asynchronous:

const networkRequest = function() {
setTimeout(function timer() {
console.log('Async Code');
}, 2000);
};
console.log('Hello World');
networkRequest();
console.log('The End');

Mình xin giải thích. Ở đây networkRequest có sử dụng setTimeout để giả lập cho hành động gửi 1 request đến API. Và đây là kết quả

Tim hieu ve Asynchronous trong JavaScript 3

Để giải thích cho javascript asynchronous chúng ta cần biết thêm về Event loop, web APIs và Message queue. Mình xin lưu ý là đây không phải là của javascript mà nó là 1 phần của trình biên dịch javascript của browser.

  1. Event loop: Nhiệm vụ của Event loop là xem trong call stack có trống hay không. Nếu như nó trống thì sẽ xem tiếp trong message queue có callback nào đang đợi không. Nếu có thì nó sẽ đẩy callback đó vào call stack.
  2. Message queue: Hay còn gọi là Task queue, Callback queue. Đây là hàng đợi của các task khi sử dụng Web APIs. Và các task sẽ được lấy ra theo quy tắc FIFO (First In First Out – Vào trước ra trước) và sẽ được event loop đưa lên call stack để thực thi.
  3. Web APIs: Bao gồm setTimeout, DOM Events (Ví dụ sự kiện click button, …),…

Sau khi đã biết được những khái niệm trên mình xin giải thích lại khối code ở trên (Sẽ rất khó hiểu đây)

  • Đầu tiên  console.log('Hello World')  sẽ được đưa vào call stack để thực thi. Sau khi thực thi xong sẽ in log ra console. Và đẩy ra khỏi stack
  • Tiếp đến  networkRequest()  được đưa vào stack. Và trong  networkRequest  có sử dụng  setTimeout  nên  setTimeout  được đưa vào stack. Nhưng ở đây callback trong setTimeout cần thời gian sau 2 giây mới thực hiện. Sau khi thực thi xong lần lược lấy  setTimeout  và  networkRequest  ra khỏi stack. Sau 2 giây callback của setTimeout được đưa vào message queue (Việc chờ và lấy ra khỏi stack thực hiện đồng thời).
  • console.log('The End')  được đưa lên stack để thực thi. Và lại được đưa ra khỏi stack.
  • Event loop thấy stack trống nên đưa callback trong queue lên stack để thực thi code.  console.log('Async Code')  được thực thi và in ra console. Sau đó  console.log('Async Code')  được lấy khỏi stack. Vậy là đã kết thúc quá trình chạy đoạn code trên)

Thật là khó hiểu đúng không? Vậy bạn hãy xem hình mô tả dưới đây

Tim hieu ve Asynchronous trong JavaScript 4

Có thể chỉnh tốc độ chậm lại để dễ quan sát hơn.

ES6 Job Queue/ Micro-Task queue

ES6 đã giới thiệu khái niệm job queue/micro-task queue được Promise sử dụng. Sự khác biệt giữa message queue và job queue là job queue có mức độ ưu tiên cao hơn message queue, điều đó có nghĩa là các công việc trong job queue/micro-task queue sẽ được thực hiện trước message queue.

Chúng ta hãy xem ví dụ dưới đây:

console.log('Script start');
setTimeout(() => {
console.log('setTimeout');
}, 0);
new Promise((resolve, reject) => {
resolve('Promise resolved');
}).then(res => console.log(res))
.catch(err => console.log(err));
console.log('Script End');

Bạn dự đoán kết quả thử rồi hãy xem kết quả nhé. Và đây là kết quả

Script start
Script End
Promise resolved
setTimeout

Chúng ta thấy rằng Promise được thực hiện trước setTimeout vì callback ở Promise được lưu bên trong job queue/micro-task queue có mức độ ưu tiên cao hơn message queue.

Ví dụ:

console.log('Script start');
setTimeout(() => {
console.log('setTimeout 1');
}, 0);
setTimeout(() => {
console.log('setTimeout 2');
}, 0);
new Promise((resolve, reject) => {
resolve('Promise 1 resolved');
}).then(res => console.log(res))
.catch(err => console.log(err));
new Promise((resolve, reject) => {
resolve('Promise 2 resolved');
}).then(res => console.log(res))
.catch(err => console.log(err));
console.log('Script End');

Kết quả:

Script start
Script End
Promise 1 resolved
Promise 2 resolved
setTimeout 1
setTimeout 2

Kết quả cũng tương tự như trên là Promise thực hiện trước setTimeout. Event loop sẽ thực hiện hết callback trong job queue/micro-task queue trước rồi mới đến message queue.

Kết luận

Chúng ta đã tìm hiểu cách JavaScript Synchronous và JavaScript Asynchronous hoạt động và các khái niệm như call stackevent loopmessage queue/task queue và job queue/micro-task queue. Hy vọng bài viết này giúp ích được cho các bạn.

Các bạn có thể tham khảo các bài viết hay về JavaScript tại đây.


Hãy tham gia nhóm Học lập trình để thảo luận thêm về các vấn đề cùng quan tâm.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *